تاريخ انتشار : ۱۷ دی ۱۳۹۲ تعداد بازديد : 1277

 ۱۳) سختی تنفس در طبقات بالای جو

سختی تنفس در طبقات بالای جو

۱۳) سختی تنفس در طبقات بالای جو

خداوند متعال در سوره انعام، حالت کسی را که ایمان نمی‌آورد و سینه‌اش تنگ می‌شود، به کسی تشبیه می‌کند، که در آسمان‌ها بالا می‌رود. چیستی وجه شبه در این تشبیه، ذهن بسیاری از مفسران را به خود مشغول کرده است.وَمَن یُرِدْ أَن یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً کَأَنَّمَا یَصَّعَدُ فِی السَّماءِ (انعام/ ۱۲۵)؛ و هر کس را که بخواهد (به خاطر اعمالش) در گمراهى‏اش وا نهد، سینه‏اش را تنگِ تنگ می ‏کند؛ گویا مى‏خواهد در آسمان بالا برود.

نکات علمی

اقیانوسی از هوا به نام جوّ، پیرامون کره زمین را احاطه کرده است. هوایی که جوّ را تشکیل داده، مخلوطی از چند گاز است؛ البته نه به صورت ترکیب شیمیایی. ۷۱% حجم این مخلوط نیتروژن و۲۱% آن اکسیژن و کمتر از ۱% آن آرگون است و مقدار بسیار کمی گاز کربنیک و بخار آب دارد. نیمی از جوّ تا ارتفاع ۵/۵ کیلومتری قرار دارد و به طور کلی  کل جوّ در ارتفاع ۱۰ کیلومتری از زمین قرار دارد. گازهای تشکیل‌دهنده جوّ به علت نیروی گرانش، وزن و فشار دارند و لایه‌های بالایی بر لایه‌های پایینی فشار می‌آورند و غلظت آن را افزایش می‌دهند؛ بنابراین میزان فشار در لایه‌های پایینی بیش از لایه‌های بالایی است.

دیدگاه مفسران

آیت الله مکارم تشبیه در آیه را از قبیل تشبیه معقول به محسوس و معجزه ای علمی می‌داند؛ زیرا قرآن جمود فکری و تعصب گمراهان لجوج در پذیرش اسلام را، به تنگی نفس حاصل از کمبود اکسیژن برای کسی که به آسمان صعود می‌کند، تشبه کرده است (تفسیرنمونه، ج۵، ص۴۳۵؛ پیام قرآن، ج۸، ص۱۷۹). گودرز نجفی (مطالب شگفت‌انگیز قرآن، ص۷۰) و دکتر سلمان داود السعدی (الاسرارالکون فی القرآن، ص۱۱۰) نیز این نکته را، اعجازی علمی می‌دانند. علامه معرفت با اشاره به این که فعل «یصّعّد» از ماده «الصُعداء» به معنی «به سختی نفس کشیدن» است، آیه را در صدد تشبیه زندگی بدون ایمان، به زندگی و تنفس در آسمان و خارج از جوّ می‌داند و آن را اعجاز علمی می‌شمارد (التمهید فی علوم القرآن، ج ۶، ص ۱۱۷).

بررسی و نقد

با توجه به اینکه برخی از لغوی‌ها سختی و مشقت را نیز جزء معانی مادّه صعد معرفی می‌کنند (ازهری، تهذیب اللغة، ج۲، ص۶؛ ابن‌فارس، مقاییس‌‌اللغة، ج۲، ص۹) و واژه «الصُعَداء» را از همین ماده و به معنای نفس کشیدن با سختی، عمیق و طولانی می‌دانند (مقاییس اللغة، ج۲، ص۹؛ فیروزآبادی، همان، ج۱، ص ۴۲۸) و نیز با عنایت به دقت در تشبیه در آیه، و به کار رفتن حرف جرّ «فی» به جای «الی»، می‌توان آیه را اشاره به یافته‌های جدید علمی پیرامون کمبود اکسیژن در طبقات بالای جوّ دانست و آن را اعجازی علمی از قرآن شمرد.


منبع : مجله قرآن و علم شماره ۷

ویرایش و انتخاب : www.nasr19.ir

ویژه نامه نجوم در قرآن

 

 

 




همچنین بخوانید
ویژه های سایت
آخرین مطالب
هدیه ای ماندگار و اصیل


جهت افزایش کیفیت مطالب لطفا دیدگاه خود را در خصوص این مطلب بیان کنید.

( الزامي ) (الزامي)