تاريخ انتشار : ۲۵ آبان ۱۳۹۱ تعداد بازديد : 2855

 تاکتیک های حسین ابن علی علیه السلام قبل از جنگ


بسم رب الحسین علیه السلام

=============

=======

=

www.nasr19.ir

ذره ذره ی عاشورا درس است از حماسه ی وفا و ادب گرفته تا تاکتیک های جنگ و نبرد. واقعیت آن است که طبق قواعد کلاسیک جنگ، شکست ظاهری در صحنه نبرد عاشورا قطعا دامن گیر حسین ابن علی علیه السلام می بود هم از نظر نسبت تعداد سپاهیان،هم از نظر تجهیزات و هم از نظر موقعیت جغرافیایی اما آنچه از حسین و یارانش می توان آموخت آن است که در هر زمان و هر مکان هر چند امید چندانی به پیروزی ظاهری نباشد باید با برنامه ریزی دقیق برای به کارگیری تمام و کمال ظرفیت های موجود اهتمام ویژه ای به کار بست. حسین ابن علی علیه السلام یگانه ای بود که توانست در موازنه جنگی،۱ به ۱۲،۴۰۰ ساعت مقاومت کند و این یعنی اوج هنر و نبوغ تاکتیکی در قرون تا کنون! اما آنچه میدرخشد آن است که حیسن علیه السلام می خواست حماسه خلق کند حماسه ای همراه با منطق و تاکتیک نه خودکشی،او آمده بود تا قهرمانانه وارد تاریخ شود و به راستی او تفسیر مطلق این آیه بود “و اعدوا لهم مااستطعتم من قوة”

مکان، از شراف تا کربلا زمان، بیست و ششم و بیست هفتم ذی الحجة

تکبیری بلند شد!نخلستانی نظر یکی از یاران حسین علیه السلام را به خود جلب کرده بود.عده ای گفتند”به خدا سوگند تا به حال درخت خرمایی را در این حوالی ندیده ایم” امام تأملی فرمودند و سپس گفتند”اینها سربازانی هستند که برای مقابله با ما آمده اند” حرّ با هزار سوار و به دستور ابن زیاد و برای متوقف کردن امام فرا رسید…

تاکتیک های قبل از جنگ

جنگ نرم و روانی: سربازان حر تشنه بودند امام یاران را فرمودند که از راه رسیدگان و حتی اسبان آنان را نیز سیراب کنند.

امام در دیار”بنی یربوع” بعد از حمد و ثنای پروردگار خطابه ای در برابر اصحاب حر  ایراد نمودند۱ هر دو سپاه با هم حرکت کردند و پشت سر امام نماز خواندند.آری شاید همین برخوردها بود که باعث شد قلب حر آرام آرام ذوب شود و در آخر به حسین ابن علی علیه السلام بپیوندد و در حمایت از او حتی جانش را نثار کند.

وفا به عهد و پیمان:حر گفت:”من به جنگ با شما مأمور نیستم و تنها به من دستور داده شده که از شما جدا نشوم …” در نهایت حر نه اجازه حرکت به امام میدهد و نه اجازه برگشتن تنها قرار میشود امام مسیر سومی را انتخاب کنند تا عبید الله ابن زیاد تعیین تکلیف کند.امام قافله را پیوسته به سمت چپ سوق میدادند تا اینکه ناگاه فرستاده ای از عبید الله بن زیاد نامه ای را به حر تحویل میدهد.متن نامه چنین است:

“هنگامی که نامه را خواندی،حسین را در مکانی سکنی ده که آنجا نه آب باشد،نه آبادی و نه پناهی”

حر نامه را به امام میدهد و امام از او میخواهد تا آنها را واگذارد تا در قریه ای فرود آیند اما حر نمی پذیرد و میگوید:”من نمی توانم این مرد(فرستاده)خود جاسوس ابن زیاد است”

عده ای از یاران به امام پیشنهاد حمله به سپاه حر را میدهند تا فورا به کوه های شمال عراق بروند و موضع دفاعی بگیرند اما امام نمیپذیرد و حاظر نمی شد زیر پیمان و عهدش بزند.

موقعیت جغرافیایی:امام در روز پنجشنبه دوم محرم الحرام سال شصت و یک هجری رو به حر کردند و فرمودند”قدری جلو رویم” همین که به کربلا رسیدند به ناگاه حر و سربازان او راه را بر امام و کاروان بستند.امام نام مکان را از یارانشان پرسیدند زهیر گفت”این زمین را طف گویند”. امام باز فرمودند “نام دیگری بر آن نیست؟”

زهیر گفت”اینجا را به کرب و بلا می شناسند” اشک از چشمان امام جاری شد و فرمود:”فرود آیید،اینجا محل بار نهادن ما و ریخته شدن خون ماست و اینجا محل قبور ماست،این گونه جدم رسول خدا صل الله علیه آله بر من بیان فرمودند”

کربلا منطقه ای بود در شمال غربی کوفه که از یک طرف به فرات نزدیک بود و از طرف دیگر به روستای غاضریه که از دوستان اهل بیت بودند.امام مسلط ترین منطقه را برای خیمه زدن انتخاب کردند منطقه ای که خاک مناسبی داشت؛نه نرم که اسب در آن فرو رود و نه سخت که سم اسب و راه رفتن را مختل کند.

مذاکرات: عمر بن سعد، سوم محرم با چهار هزار نفر وارد کربلا شد.شخصیتی که از فرماندهان سپاه اسلام در نبرد قادسیه بود امام در چند مرحله با او و از چند راه حرف زد یک بار درباره اینکه کوفیان او را دعوت کرده اند یک بار درباره اینکه مسلمان است و مهمان کشی حرام است و یک بار دیگر درباره وعده یزید به عمر بن سعد درباره حکومت ری.عمر در تمام مذاکرات انفعالی بود و مدام بر بیعت حسین با یزید پافشاری میکرد نتایج این مذاکرات این بود که عمر ابن سعد تا روز تاسوعا مردد بود و مدام از ابن زیاد تعیین تکلیف می کرد و حتی پشت سر امام نیز نماز میخواند.و اما در نهایت دین و دنیا را باخت و همانطور که حسین ابن علی وعده داده بود یزید به وعده اش عمل نکرد و عمر ابن سعد حتی به یک دانه از گندم ری نیز دست نیافت و تا زمان به درک واصل شدنش به دست مختار، با پریشانی خانه نشین ماند.


منابع مورد استفاده در نگارش سلسله موضوعات استراتیژی نظامی امام حسین علیه السلام در روز عاشورا:یاران شیدای حسین ابن علی علیه السلام،انساب الاشراف احمد بن یحی بلاذری،اخبارالطوال ابوحنیفه دینوری،دو هفته نامه دانستنیها(همشهری)،طبقات الکبری ابن سعد واقدی،امالی شیخ صدوق،لهوف سید بن طاووس،امام حسین و ایران نوشته ی کورت فریشلر،

 ۱-خطبه امام برای سپاهیان حر:

“ای مردم! رسول خدا فرمود:اگر کسی سلطان ستمگری را ببیند که او حرام خدا را حلال دانسته و پیمان او را شکسته و مخالفت سنت رسول خدا کرده و بین بندگان او به گناه،ظلم و تعدی رفتار کرده است ولی آن کس با رفتار و گفتار خویش در مقام تغییر وضع او نباشد،خداوند حق دارد او را در جایگاه همان سلطان قرار دهد.آگاه باشید که اینها اطاعت شیطان را بر خود لازم دانسته و اطاعت«رحمان» را ترک کرده اند.اینان فساد را آشکار کرده و حدود(خداوندی) را معطل گذارده اند و بیت المال را خود می بخشند.اینها حرام خدا را حلال دانسته و حلال خدا را حرام دانسته اند.در حالی که من از دیگران(بر حکومت)سزاوار ترم.نامه های شما به من رسیده و فرستادگانتان نزد من آمده و بر این امر که مرا تسلیم نسازند و به ذلت نکشند، با من بیعت کرده اند.

اگر بیعت خود را به نهایت رسانید به رشد و کمال نائل خواهید شد؛زیرا که من حسین،پسر علی و پسر فاطمه_دختر رسول الله_هستم.آری جانم را همراه شما و اهل بیت و خانواده ام با خاندان شما همراه خواهم داشت،و خودم هم برای شما الگو خواهم بود ولی اگر نپذیرفتید و عهد و پیمان خود را شکستید و بیعت را با مردان از گردن خویش برداشتید پس به جانم قسم،این رفتار آشناست و شما این رفتار را پیش از این نسبت به پدرم،برادرم،و پسر عمویم«مسلم»روا داشته اید.آری فریب خورده کسی است که توسط شما فریفته گردد.هر که پیمان شکنی کند در واقع خود را شکسته است و بزودی خداوند مرا از شما بی نیاز خواهد کرد.سلام و رحمت خدا و برکاتش بر شما باد.”




همچنین بخوانید
ویژه های سایت
آخرین مطالب
هدیه ای ماندگار و اصیل


جهت افزایش کیفیت مطالب لطفا دیدگاه خود را در خصوص این مطلب بیان کنید.

( الزامي ) (الزامي)