تاريخ انتشار : ۲۵ مهر ۱۳۹۱ تعداد بازديد : 2183

 سوالی از مخزن الجواب،یعنی جواد…


بسم الله الرحمن الرحیم

هنگامی که مأمون۱،خلیفه زیرک و مکار عباسی تصمیم گرفت که دخترش ام الفضل را به امام محمد تقی علیه السلام تزویج نماید،خاندان نزدیکش نزد او امدند و گفتند: ای امیر مؤمنان! تو را سوگند میدهیم که مبادا اقدامی کنی که امری را که به دست ماست از دست ما به درکنی و جامه ی عزت خلافت را که پوشیده ایم از تن ما بکنی و تو خوب میدانی قضایایی که میان ما و آل علی از قدیم تا امروز بوده به چه صورتی است.

مأمون گفت:خاموش باشید،من از هیچ یک از شما درباره او چیزی نپذیرم.

گفتند:ای امیرمؤمنان! تو دختر و نور دیده ات را به همسری پسر بچه ای در می آوری که هنوز دین خدا را نیک نفهمیده است و حلال را از حرام و واجب را از مستحب تشخیص نمی دهد؟!(امام جواد علیه السلام در آن موقع نه ساله بودند) پس اگر صبر کنی تا او علم و ادب آموزد و قرآن بخواند و حلال را از حرام تشخیص دهد،بهتر خواهد بود.

مأمون گفت:به طور قطع او از همه شما فقیه تر است و به خدا و پیامبر و سنت و احکامش داناتر.او قرآن را از همه ی شما بهتر می خواند و از همه ی شما به محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ و ظاهر و باطن و خاص و عام و تنزیل و تاویل آن آگاه تر است. پس از او سوال کنید و امتحانش نمایید.اگر مطلب همانطور بود که شما ادعا کردید از شما می پذیرم و اگر چنان بود که من گفتم{نیک} پی برده ام که او جایگزین و جانشین شماست.

پس آنان از نزد مأمون بیرون آمدند و کسی را دنبال یحیی بن اکثم فرستادند۲ و درخواست خود را با او در میان گذاشتند و با هدایایی او را تطمیع نمودند تا با طرح یک مسئله فقهی مشکل که وی از پاسخ آن درمانده باشد چاره جویی نماید.

چون همه حضور یافتند و امام جواد علیه السلام نیز حضور یافتند، گفتند: ای امیر مؤمنان این قاضی است و اگر اجازه فرمایید پرسش نماید.

مأمون گفت:ای یحیی! از ابو جعفر مسئله ای فقهی بپرس تا ببینی جایگاه فقهی او چگونه است.

یحیی گفت:ای ابوجعفر خداوند تو را بر صلاح و خیر دارد چه می فرمایی درباره کسی که در حال احرام شکاری را بکشد؟

imam javad peace be upon himامام جواد فرمودند:

آیا شکار را در بیرون حرم کشته یا در خود حرم؟

عالم بوده یا جاهل؟

از روی عمد بوده یا خطا؟

آن شخص آزاد بوده یا بنده؟

صغیر بوده یا کبیر؟

نخستین شکار او بوده یا پیش از این نیز دست به شکار زده بوده؟

شکار از پرندگان بوده یا غیر پرندگان؟

(اگر از پرندگان بوده)از پرندگان کوچک بوده یا بزرگ؟

آن شخص اصرار بر شکار دارد یا از این کار پشیمان شده؟

شکار در شب و در آشیانه آنها انجام گرفته یا در روز و آشکارا؟

آن شخص احرام حج بوده یا احرام عمره؟

می گویند آنچنان یحیی ابن اکثم واماند که واماندگی او بر همه ی حاظران مجلس آشکار گشت و همه ی حضار از پاسخ های امام جواد یا به عبارتی شاخه،شاخه کردن پرسش به جزئی ترین و دقیق ترین سوالات متحیر شدند.۳

آنگاه مأمون گفت:ای ابو جعفر،خطبه عقد را جاری کنم؟!…


۱-مامون قاتل امام علی ابن موسی الرضا علیه السلام و یکی از پیچیده ترین و زیرک ترین خلیفای عباسی است که حتی از حـضـرت على (ع) نيز نقل شده كه روزى درباره بنى عباس سخن مى گفت ، تا بدينجا رسيد كه فرمودند: ((هفتمى از همه شان دانشمندتر خواهد بود)) ظاهر سازی و زیرکی این شخص به حدی است که برخی نیز در شناسایی حقیقت وجودی او دچار اشتباه میشوند.

۲-یحیی یکی از دانشمندان نامدار زمان مأمون، خلیفه عباسی، بود که شهرت علمی او در رشته های گوناگون علوم آن زمان زبانزد خاص و عام بود. او در علم فقه تبحر فوق العاده ای داشت و با آن که مأمون خود از نظر علمی وزنه بزرگی بود، ولی چنان شیفته مقام علمی یحیی بود که اداره امور مملکت را به عهده او گذاشت و با حفظ سمت، مقام قضا را نیز به وی واگذار کرد. یحیی علاوه بر اینها دیوان محاسبات و رسیدگی به فقرا را نیز عهده دار بود. خلاصه آن که تمام کارهای کشور اسلامی پهناور آن روز زیر نظر او بود و چنان در دربار مأمون تقرب یافته بود که گویی نزدیکتر از او به مأمون کسی نبود. اما متاسفانه یحیی، با آن مقام بزرگ علمی، از شخصیت معنوی برخوردار نبود. او علم را برای رسیدن به مقام و شهرت و به منظور فخر فروشی و برتری جویی فراگرفته بود. هر دانشمندی به دیدار او می رفت، آنقدر از علوم گوناگون از وی سؤال می کرد تا طرف به عجز خود در مقابل وی اقرار کند!

۳-لازم به ذکر است که بعد از خلوت شدن مجلس مأمون حکم تمام از افراد مطرح شده در کشتن شکار را از امام محمد تقی علیه السلام پرسش نمود که امام نیز پاسخ او را دادند.و مأمون بعد از شنیدن پاسخ های امام این چنین لب به سخن گشود:آیا در میان شما کسی بود که چنین پاسخی گوید؟گفتند:نه،به خدا سوگند نه ما می توانستیم و نه قاضی القضاة! ای امیر مؤمنان تو به حقیقت امر از ما داناتر بودی.مأمون گفت:وای بر شما!آیا نمی دانید اهل این خانواده از سنخ این مردم نیستند؟آیا نمی دانید که پیامبر خدا بیعت حسن و حسین را که دو کودک بودند را پذیرفت در حالی که با کودکانی غیر از انها بیعت نمی کرد؟آیا نمی دانید که…




همچنین بخوانید
ویژه های سایت
آخرین مطالب
هدیه ای ماندگار و اصیل


جهت افزایش کیفیت مطالب لطفا دیدگاه خود را در خصوص این مطلب بیان کنید.

( الزامي ) (الزامي)


  1. علي گفت:

    چراغي را كه ايزد بر فروزد هر آن كس اف كند ريشش بسوزد

  2. karim گفت:

    خسته نباشید