تاريخ انتشار : 20 مارس 2012 تعداد بازديد : 2084

 اسلام و نوروز


اسلام و نوروز

نوروز شروع رستاخیز طبیعت و زنده شدن جهان و سرفصلی برای زندگی بشر است. نوروز جشن بالندگي طبيعت، جشن آغازي دوباره و جشن ايرانيان است. مورخان نوروز را جشن همگاني در فرهنگ ايران و بين النهرين و آيين نوروزي را يك سنت كهن مي دانند كه قدمت آن را بین پنج هزار سال تا هفت هزار سال پيش تخمین می زنند. البته بايد گفت نوروز تنها يك جشن نيست زيرا اگر چنين مي بود بسيار پيش از اين در طوفان حوادث روزگار ناپديد مي شد و از گردبادهای سهمگینی همچون حمله اسکندر مقدونی و هجوم وحشیانه مغول جان سالم به در نمی برد و امروز تنها نامي از آن باقي مي ماند.

نوروز ريشه در اساطیر، آیین ها، فرهنگ و دین ایرانیان داشته و همواره و در طول تاریخ سینه به سینه و نسل به نسل منتقل شده است. فرهنگی که بالندگی و پویایی خود را حفظ کرده و چنان پیوندی با زندگی روزمره دارد که هرگز برای فرهنگ ایرانی بدون نوروز تصوری وجود ندارد.

پس از ظهور اسلام و برخورد مسالمت آميز آن با ساير اديان و آيين ها و از جمله اعتقادات مذهبي و ملي ايرانيان موجب شد كه مراسم و آداب مربوط به نوروز از جامعه ایرانیان مسلمان شده رخت برنبندد. با مسلمان شدن ايرانيان، نوروز با اعتقادات اسلامي آميخته شد. ضمن اينكه اسلام هم از نوروز با عناوين مختلف به نيكي ياد كرد، در تعاليم اسلامي از بهار كه سرآغاز سال نو مي باشد به عنوان ياد كرد رستاخيز سخن به ميان است.

در خصوص نوروز و بزرگداشت آن در اسلام، روايات مختلف موجود می¬باشد. هر چند بيشتر روايات دلالت بر اين دارند كه اسلام آن را به عنوان روزي مهم، مورد تأييد قرار داده است. در روايتي که مُعلّي بن خنيس از امام صادق(علیه السلام) روايت كرده، ایشان بزرگداشت اين روز را به خاطر وقايعي مي‌دانند كه در اين روز اتفاق افتاده است. ۱

ابن فهد حلي مي‌نويسد:

روز نوروز روزي جليل القدر است… به اين روز عباداتي تعلق دارد كه مطلوب شارع است. ۲

علامه مجلسي پس از نقل روايات فراواني در خصوص نوروز و اهميت اين روز، در روايتي مخالف با روايات سابق مي‌نويسد:

امام موسي بن جعفر(علیه السلام) خطاب به منصور دوانيقي فرمودند:

من روايات رسول خدا(صلوات الله علیه) را جستجو كرده‌ام اما براي اين عيد روايتي نيافتم. اين روز سنت ايرانيان است كه اسلام آن را محو كرده است و پناه بر خدا كه ما بخواهيم آن را احيا كنيم. ۳

علامه مجلسي سپس مي‌نويسد:

اخبار معلي بن خنيس از جهت سند قوي‌تر از اين روايت هستند و بين اصحاب شهرت بيشتري دارند. ۴

در خصوص روز نوروز در روايات مختلف آداب گوناگوني ذكر شده است كه به پاره‌اي از آن‌ها به صورت مختصر اشاره مي‌شود:

نماز نافله، يك نماز چهار ركعتي پس از نماز ظهر و عصر روز نوروز ۵

دعا كردن در سجده اين نماز كه موجب بخشش گناهان مي‌شود ۶

غسل كردن و پوشيدن لباس تميز و استعمال بوي خوش. در روايتي امام صادق(ع) مي‌فرمايد:

روز نوروز غسل كن و پاكيزه‌ترين لباس‌هايت را بپوش و خود را با بهترين عطرها خوشبو كن. ۷

ذكر گفتن خصوصا ذكر «يا ذي الجلال و الإكرام ۸

روزه گرفتن. ۹

دعا كردن در لحظه سال ۱۰


۱- شيخ حر عاملي ، وسائل الشيعه ، قم ، آل البيت ، ۱۴۰۹، ج۸، ص ۱۷۳٫

۲- ابن فهد حلي ، مهذب البارع، قم، جامعه مدرسين، ۱۴۰۷، ج۱، ص ۱۹۱٫

۳- محمدباقر مجلسي ؛ بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۴، ح۵۶، ص ۱۰۱٫

۴- همان، يكي از محققان مي‌نويسد: «اسلام عيد نوروز را نه به طور كلي رد نموده و نه به صورت كلي قبول كرده است بلكه اسلام يكسري از كارهاي خوب نوروز كه جنبه الهي داشت و سعادت بشر در آن بود قبول كرد و به آن جهت شرعي و اسلامي داد و جهات منفي و بدش را كه بوي شرك و خرافات و انحراف مي‌داد ممنوع نمود. محمدي نيا، اسدا…، اعياد اسلامي و نوروز، قم، نصايح، ۱۳۷۶، چاپ اول، ص ۴۱٫

۵- نحوه خواندن اين نماز در مفاتيح الجنان در اعمال عيد نوروز ذكر شده است.

۶- شيخ حر عاملي، پيشين، ج۸، ص ۱۷۳٫

۷- همان، ج۳، ص ۳۳۵٫

۸- شيخ عباس قمي، مفاتيح الجنان، اعمال عيد نوروز، ص ۵۵۹٫

۹- همان، ص ۵۵۸٫

۱۰- همان، ص ۵۵۹،




همچنین بخوانید
ویژه های سایت
آخرین مطالب
هدیه ای ماندگار و اصیل


جهت افزایش کیفیت مطالب لطفا دیدگاه خود را در خصوص این مطلب بیان کنید.

( الزامي ) (الزامي)